ရိုဟင်ဂျာအများစုသည် ARSA ကို ဘာကြောင့်ထောက်ခံကြသနည်း – သမိုင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အခြေအနေများအရ လေ့လာခြင်း

photo -AI Generated

ရခိုင်ဒေသ၏ လူမျိုးစုအခြေအနေ

ရခိုင်ပြည်နယ်သည် လူမျိုးစုအမျိုးမျိုး နေထိုင်သည့် ဒေသတစ်ခုဖြစ်သည်။ သမိုင်းအရ ရခိုင်၊ မရို၊ ခမီ၊ ဒိုင်းနက်၊ ချက်မာ၊ ချင်း (အရှိုင်း) နှင့် ဟိန္ဒူ စသည့် လူမျိုးစုများကို ရခိုင်ဒေသ၏ ဒေသခံလူမျိုးစုများအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိကြသည်။ ရိုဟင်ဂျာများကိုလည်း အချို့ သမိုင်းနှင့် လူမှုရေးဆိုင်ရာ သုတေသနများတွင် ရခိုင်ဒေသတွင် မျိုးဆက်ပေါင်းများစွာ နေထိုင်လာခဲ့သည့် လူမျိုးစုတစ်ခုအဖြစ် ဖော်ပြထားကြသည်။

နိုင်ငံသားအခြေအနေ နှင့် 1982 ဥပဒေ

မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အချို့ကာလများတွင် ရိုဟင်ဂျာများကို “ရိုဟင်ဂျာ” အမည်ဖြင့် အသိအမှတ်ပြုမှုများ ရှိခဲ့ပြီး နိုင်ငံသားအဖြစ် မှတ်ပုံတင်ကတ်များ ထုတ်ပေးခဲ့သည်ဟု သမိုင်းမှတ်တမ်းအချို့တွင် ဖော်ပြထားသည်။ သို့သော် 1982 Myanmar Citizenship Law ပြဌာန်းပြီးနောက်တွင် ရိုဟင်ဂျာများကို တရားဝင် လူမျိုးစုစာရင်းထဲတွင် မပါဝင်တော့သဖြင့် နိုင်ငံသားအခွင့်အရေးများ အများအပြား ကန့်သတ်ခံခဲ့ရသည်။

ထိုဥပဒေအောက်တွင် ရိုဟင်ဂျာများသည် သွားလာခွင့်၊ ပညာရေးအခွင့်အရေး၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အရေးနှင့် နိုင်ငံရေးပါဝင်ခွင့် စသည့် အခြေခံအခွင့်အရေးများတွင် အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့လာခဲ့သည်။

ဒုက္ခသည်ပြဿနာနှင့် နိုင်ငံတကာ အာရုံစိုက်မှု

2017 Rohingya crisis အပြီးတွင် ရိုဟင်ဂျာ သိန်းနှင့်ချီသော လူများသည် မိမိတို့၏ နေထိုင်ရာဒေသများကို စွန့်ခွာကာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံဖြစ်သော Bangladesh သို့ ထွက်ပြေးခဲ့ကြသည်။ ယင်းဖြစ်ရပ်သည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အကြီးမားဆုံး ဒုက္ခသည်အစုအဝေးများထဲမှ တစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့သည်။

ယနေ့အချိန်တွင်လည်း ရိုဟင်ဂျာ ဒုက္ခသည်များ သိန်းနှင့်ချီ၍ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံရှိ ဒုက္ခသည်စခန်းများတွင် နေထိုင်နေကြပြီး အချို့က နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းများ၏ အကူအညီအပေါ် မူတည်၍ ဘဝကို ဆက်လက်တည်ဆောက်နေကြသည်။

ARSA အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းခြင်း

လူနည်းစုအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ရန် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခု လိုအပ်သည်ဟု ရိုဟင်ဂျာအချို့က ယုံကြည်လာကြသည်။ ထိုသဘောထားများအပေါ် အခြေခံ၍ Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) ဟုခေါ်သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့တစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ARSA ကို ၂၀၁၃ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အဖွဲ့ကို Ataullah Abu Ammar Jununi ဦးဆောင်ခဲ့သည်ဟု သိရသည်။

ARSA ရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်နှင့် သဘောထား

အဆိုပါအဖွဲ့သည် မူလတွင် Harakah al-Yaqin ဟုခေါ်သော အမည်ဖြင့် လှုပ်ရှားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ARSA ဟု အမည်ပြောင်းခဲ့သည်။ ARSA ကို ထောက်ခံသူများအဆိုအရ အဖွဲ့၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရိုဟင်ဂျာများ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် လုံခြုံရေးရရှိစေရန် ဖြစ်သည်ဟု ဆိုကြသည်။ တစ်ဖက်တွင် မြန်မာအစိုးရနှင့် အချို့အဖွဲ့အစည်းများက ARSA ကို လုံခြုံရေးအန္တရာယ်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး သဘောထားကွဲပြားမှုများလည်း ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။

နိဂုံးချုပ်

ရိုဟင်ဂျာအချို့က ARSA ကို ထောက်ခံရခြင်းသည် လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲကိုသာ အားပေးခြင်းမဟုတ်ဘဲ မိမိတို့၏ အနာဂတ်နှင့် အခွင့်အရေးများအတွက် လုံခြုံမှုတစ်ခု ရှာဖွေရန် ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုအဖြစ် မြင်ကြသည်။

သမိုင်း၊ နိုင်ငံရေးနှင့် လူ့အခွင့်အရေးဆိုင်ရာ အခြေအနေများစွာပါဝင်နေပြီး ရေရှည်တည်တံ့သော ဖြေရှင်းချက်ရရှိရန် လူမျိုးစုအားလုံး၏ အခွင့်အရေးများကို တရားမျှတစွာ အသိအမှတ်ပြုသော နိုင်ငံရေးဖြေရှင်းချက်တစ်ခု လိုအပ်ကြောင်း သုံးသပ်သူများက ဆိုကြသည်။

ဆက်စပ်ေဆာင်းပါ ဆက်လက် ဖတ်ပါ အာရက္ခတပ်တော်၏ မူဝါဒများအောက်တွင် ရိုဟင်ဂျာများ၏ အခြေခံအခွင့်အရေးများ မည်သို့ ကန့်သတ်ခံနေရသနည်း